مناسبت­ها
جستجو
اعضا

خبر

نشست سیر تطور مطالعات امنیت در غرب برگزار شد

به همت پژوهشكده علوم و انديشه سياسي، نشست علمي سير تطور مطالعات امنيت در غرب با سخنراني دكتر خطيب‌زاده برگزار شد.

به گزارش پايگاه اطلاع‌رساني پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي (ايسكا)، از سلسله نشست‌هاي فقه امنيت، نشست "سير تطور مطالعات امنيت در غرب" با حضور اعضاي هيئت علمي گروه فقه سياسي و نيز تعدادي از محققين و پژوهشگران علاقه‌مند به مباحث فقه امنيت در سالن جلسات طبقه سوم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شد.

 

آقاي دكتر «سعيد خطيب‌زاده»، معاون مركز مطالعات بين‌الملل، در ابتدا با اشاره به تاريخچه شكل‌گيري مطالعات امنيت در غرب گفت: مطالعات امنيت از آغاز جنگ جهاني اول شروع شد و پيش از آن رشته‌اي تحت اين عنوانsecurity studis نبوده و رشته نوپايي است.

 

وي افزود: اين رشته ابتدا از حوزه سياست داخلي به دليل غلبه مطالعات امنيت ملي، حركت كرده و به رشته روابط بين‌الملل سرايت كرده و در زير مجموعه اين رشته بحث مي‌شود.

 

معاون مركز مطالعات بين‌الملل سپس در خصوص شكل‌گيري مراحل مطالعات امنيت در غرب گفت: در سير مطالعاتي امنيت، هفت دوره را مي‌توان احصاء نمود: اولين دوره بين دو جنگ اول و دوم جهاني شكل گرفت.

 

وي افزود: در اين دوره رشته روابط بين‌الملل هنوز شكل نگرفته بود و به صورت عام و به عنوان مطالعات بين‌الملل بحث مي‌شد. امنيت در اين مقطع نيز، در تعريف كلاسيك آن، يعني ماهيت، دلايل، تأثيرات و عوامل جلوگيري از جنگ، مورد بررسي قرار گرفته، كه متأثر از نگاه آرمانگرايانه بود. آنها جنگ را نوعي بيماري مي‌ديدند كه بايد درمان شود. همچنين، آرمانگرايان به رويكردهاي فهم، درك و نقش سازمان‌هاي بين‌المللي تأكيد داشتند.

 

دكتر خطيب‌زاده در مورد نحوه شكل‌گيري دوره دوم و سوم گفت: پس از آغاز جنگ جهاني دوم، برخي از دانشگاه‌هاي امريكا مثل دانشگاه ييل و پرينستون، درسي را به نام امنيت بنا نهادند. اما دوره سوم كه دوره طلائي مطالعات امنيت است، از سال  65 ـ 1955  نضج يافت و مطالعات امنيت تحت سيطره مطالعات مرتبط با نظامي‌گري، هسته‌اي شدن ، رقابت‌هاي هسته‌اي و كنترل سلاح  قرار گرفت.

 

وي ادامه داد: سؤالي كه در اين دوره در پي پاسخ آن بر آمده شد اين بود كه چگونه مي‌توان از سلاح‌هاي موجود غير كلاسيك راهبردي و هسته‌اي براي تأمين امنيت استفاده كرد و در عين حال به ريسك عمل متقابل نيز توجه داشت.

 

دكتر خطيب‌زاده در ادامه افزود: دوره چهارم مصادف با جنگ ويتنام است كه از سال 80 ـ 1965 را شامل مي‌شود، در اين دوره جنبه نظامي مطالعات امنيت به طور جدي مورد چالش واقع شده و به مطالعات صلح توجه شد.

 

وي اظهار داشت: دوره پنجم در دهه 90 ـ 1980 شكل مي‌گيرد. در اين مقطع جنگ سرد شدت يافته و مجدداً مباحث مطالعات امنيت اوج مي‌گيرد. اما در دوره ششم با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، مهمترين دشمن غرب نيز از بين رفت. بنابراين تهديدات نظامي به نظر بعيد مي‌رسيد علاوه بر اين شدت گرفتن فرايند جهاني شدن موجب سيال شدن موضوعات امنيتي گرديده و از حوزه اختيارات حاكميتي كشورها فراتر رفت.

 

معاون مركز مطالعات بين‌الملل، دوران هفتم را دوران گذار نام برده و افزود: اين دوران پس از 11 سپتامبر است كه دوران گذار مطالعات امنيت است و نمي‌دانيم كه به كدام سمت مي‌رود اما مهمترين ويژگي آن استفاده هنجاري قدرت‌هاي سودجو از مفهوم امنيت، و  ورود سازمان‌هاي غير دولتي به امنيت مي‌باشد.

 

در انتهاي جلسه آقاي دكتر خطيب‌زاده به سؤالات حضار پاسخ گفت.