مناسبت­ها
جستجو
اعضا

خبر

«سیاست متعالیه» سیاست الهی و قرآنی است

رابطه دولت و ملت در سیاست متعالیه
«سیاست متعالیه» سیاست الهی و قرآنی است و با الگوهایی چون سیاست نبوی(ص)، سیاست علوی(ع)، سیاست مهدوی(عج) و تجربه سیاست در نمونه انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) شناخته می شود. در سیاست متعالیه دولت مالک مردم نیست بلکه خادم آنهاست. رابطه دولت و مردم هم برخاسته از رابطه امام و امت است، نه رابطه حاکم و محکوم یا سلطه گر و سلطه پذیر.
 

به گزارش خبرگزاری مهر، نخستین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «سیاست متعالیه» وابسته به انجمن مطالعات سیاسی با مدیرمسئولی حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا بهروزی لک و سردبیری حجت الاسلام والمسلمین نجف لک زایی حاوی مقاله هایی از اساتید و پژوهشگران علوم سیاسی است.

قرآن کریم و خط مشی های سیاسی، ضوابط مصلحت در فقه شیعه، مصلحت و نقش آن در استنباط احکام شرعی و حکومتی، تبارشناسی قاعده مصلحت در فقه سیاسی شیعه، دانش سیاسی حوزوی، سرشت و مختصات آن، تاریخ و صورت بندی مطالعه فلسفه سیاسی اسلامی در غرب و مبانی فلسفی اندیشه های سیاسی در اسلام از جمله مقالات این نشریه به شمار می روند.

در سرمقاله این فصلنامه که به قلم سردبیر نوشته شده، آمده است: «قلُْ يا أهَلَْ الكْتِابِ تعَالوَْا إلى كَلمِةَ سَواء بيَنْنَا و بيَنْكَُمْ ألَا نعَبْدَُ إلِا اللَّه و لا نشُْركَِ بهِ شَيئْا و لا يتَخَّذَِ بعَضُْنا بعَضْا أرَبْابا منِْ دوُن اللَّه فإَنِْ توََلوَّْا فقَوُلوُا اشْهدَُوا بأِنَاَّ مسُْلمُِونَ: بگو: اى اهل كتاب به سخنى روى آوريد كه ميان ما و شما كيسان است. اينكه جز خدا را نپرستيم و چيزى را شركي او قرار ندهيم و بعضى از ما بعضى ديگر را بجاى خدا ارباب نگيرد. پس اگر از اين پيشنهاد سرباز زدند، بگو ييد: گواه باشيد كه ما مسلمان و تسليم خدائيم.»(سوره آ ل عمران/ آيه 64 )

تمدن سازی ملازم با تولید در عرصه های علم و فرهنگ، سیاست و قدرت و اقتصاد و ثروت است و تولید هیچ یک از اینها بدون دولت میسر نیست و ایجاد دولت مطلوب بدون دانش سیاسی امکان ناپذیر است. تأسیس تمدن اسلامی و شکوفایی خیره کننده آن موید وجود پشتوانه های دانشی و ازجمله دانش سیاسی است.

 

حال پرسش اساسی این است که سنتهای پژوهشی و مطالعاتی متفکران و دانشمندان مسلمان در حوزه مباحث «سیاسی» چه بوده است؟ به طور خلاصه فقه سیاسی، فلسفه سیاسی، کلام سیاسی، اخلاق سیاسی، تفسیر سیاسی قرآن، عرفان سیاسی، ادبیات سیاسی، احادیث سیاسی، تاریخ و سیره سیاسی و مطالعات سیاسی سیاست نامه ای و تجربی از اهم حوزه ها و گرایشهای مطالعاتی سیاست در سنت مطالعات سیاسی اسلامی بوده است. همین محورها مورد بحث در سیاست متعالیه نیز خواهد بود.

ذکر این نکته مهم است که علیرغم اینکه علم سیاست در طبقه بندی علوم اسلامی هویت مستقلی داشته است، اما نگرش غالب مطالعه سیاست ذیل دانشهای دیگر بوده است. از این رو، حتی در جمهوری اسلامی، هنوز مطالعات سیاسی مربوط به نظریه سیاسی اسلام، عمدتا ذیل دانشهای دیگر مطالعه می شود، هر چند در سالهای اخیر توجه کمی به طرح مستقل دانش سیاسی اسلامی در برخی مراکز آموزشی و پژوهشی صورت گرفته است.

برخی از ویژگیهای سنت مطالعاتی مذکور از این قرار است: جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به ساحات، سطوح، موضوعات و قلمروهای دولت، جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به ارزشها و ضد ارزشها و جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به کارگزاران.

از مزایای این سنت مطالعاتی نیز می توان به رواج آن در جوامع اسلامی و در نتیجه اثرگذاری بیشتر به ویژه از منظر تبعیت از فرامین اسلامی و نیز فراگیری نسبت به همه باورها، ارزشها و رفتارها اشاره کرد. این معرفت به لحاظ دانشی نیز از مختصاتی چون روشمند بودن، نظام مند بودن، هدفمند بودن و عملیاتی و عینی و در نتیجه توجه عمده به مظاهر و شاخصهای دولت برخوردار است.

«سیاست متعالیه» تلاش می کند تا ضمن بازشناسی سنت مطالعات سیاسی در تفکر اسلامی به شکوفایی و بازسازی آن در پیوند با مبانی تفکر اسلامی از یکسو و نیازهای کنونی جمهوری اسلامی ایران، جهان اسلام و بلکه نیازهای انسان کنونی در گستره عالم بپردازد.

«سیاست متعالیه » در ذیل علوم انسانی متعالیه پیشنهاد دهنده علوم سیاسی متعالیه است. علوم سیاسی متعالیه منابع، مبانی هستی شناسی، معرفت شناسی، روش شناسی، انسان شناسی، جامعه شناختی، ابعاد، سطوح، کارگزاران، اهداف و غایات و ویژگیهای خاص خود را دارد.

«سیاست متعالیه» با دعوت از همه جهانیان به گردآمدن بر محور توحید، نشان می دهد که ارزش ویژه ای برای دعوت به حق و حقیقت و تعالی و دستیابی به آن از طریق گفتگو و تعامل قائل است. گفتگویی که مبتنی بر حکمت، اندرز دلنشین و بهترین روشهاست.

«سیاست متعالیه» سیاستی است که به لحاظ فلسفی بر حکمت متعالیه تکیه دارد، اما ضمن پذیرفتن اجتهاد در این حکمت، خود را نیازمند بهره مندی از دیگر مکاتب حکمی با نگرش و گرایش اسلامی می داند. یادآوری این نکته شایسته است که سیاست متعالیه فراتر از حکمت متعالیه است.

«سیاست متعالیه» سیاست الهی و قرآنی است و با الگوهایی چون سیاست نبوی(ص)، سیاست علوی(ع)، سیاست مهدوی(عج) و تجربه سیاست در نمونه انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) شناخته می شود
.

«سیاست متعالیه» اولویت و اولیت را در برنامه ریزیهای توسعه بر تعالی فرهنگی و اخلاقی قرار می دهد و در ذیل و ظل آن ثبات سیاسی و توسعه اقتصادی را پیگیری می کند. در سیاست متعالیه دولت مالک مردم نیست بلکه خادم آنهاست. رابطه دولت و مردم هم برخاسته از رابطه امام و امت است، نه رابطه حاکم و محکوم یا سلطه گر و سلطه پذیر.

انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه و فصلنامه سیاست متعالیه خود را یکی از منادیان به آموزه های مذکور در جامعه علمی ایران و جهان اسلام می داند و دست یاری همه همراهان را جهت مشارکت در تبیین و ترویج این سیاست معنوی می فشارد.

منبع: خبرگزاری مهر