مناسبت­ها
جستجو
اعضا

خبر

اهمیت و جایگاه امنیت ملى در اسلام

ایسکا(پایگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی): امنیت ملی از مهمترین و حساسترین مسائل پیش روی کشور می باشد. این موضوع در اسلام هم مورد توجه قرار گرفته است، در این رابطه چند سوال مطرح است؛ از جمله اینکه اهمیت و جایگاه امنیت ملى در اسلام چگونه مى باشد. آیا اسلام از ابتدا امنیت ملى خود را در خطر مى بیند و در این صورت، آیا با دنیا در جنگ خواهد بود، یا این که اسلام در عین حفظ ارزش هاى خود و استقلال و عظمت و شکوه کشور اسلامى، خواهان رابطه با دیگران هم هست؟ برای پاسخ به این سوالات گفتگویی را با دکتر رضا عیسی نیا عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی انجام داده ایم.

به گزارش ایسکا دکتر عیسی نیا در ابتدای گفتگو با اشاره به جایگاه بحث امنیت ملی در اسلام، اظهار داشت: در باب اهمیت و جایگاه امنیت در اسلام همین نکته بس که امنیت در روایتى در زمره یک از دو نعمتى قرار گرفته است که انسان قدر آن را نمى داند مگر این که به مصیبتى گرفتار شود؛ النعمتان، مجهولتان الصحه و الامان.

وی ادامه داد: در این روایت، امنیت هم شامل امنیت جانى مى شود و هم شامل امنیت مالى و فکرى. اگر کشورى یا جامعه اى امنیت نداشته باشد مشکلات بسیارى خواهد داشت و در هیچ یک از موقعیت هاى خود رشد نخواهد داشت. به همین دلیل است که اسلام به امنیت بسیار اهمیت مى دهد.

دکتر عیسی نیا با اشاره به سخنان امیرالمومنین در این باره، اضافه کرد: حضرت على علیه السلام نیز در خطبه دوم نهج البلاغه، یکى از ویژگى هاى عصر جاهلیت را فقدان امنیت نام برده و مى فرمایند: پیامبر(ص) در سرزمینى ظهور کرد که در آن، خواب مردمانشان، بى خوابى بود و گریه زیاد و مداوم، سرمه چشمانشان را تشکیل داده بود (... و نومهم سهود و کحلهم دموع...). این، توصیف سرزمینى است که امنیت در آن، حاکم نبوده هر روز و ساعتى، قبیله اى بر قبیله دیگر مى تاخت تا خود را حق جلوه دهد؛ چرا که شعارشان (الحق لمن غلب) بود. ولى اسلام براى امنیت جامعه اسلامى، اهمیت زیادى قائل بوده دستوراتى نیز پیرامون حفظ امنیت فردى، از محترم شمردن آبرو و عرض انسان گرفته تا حفظ خون و جان و مال، داده است. اسلام در سطح کلان هم به مومنین و مسلمانان هشدار داده که مبادا در کارهاى کلیدى خود کسانى را شرکت دهید که شما را از درون تضعیف نموده و باعث انحطاط جامعه اسلامى شوند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه افزود: به این ترتیب مى توان گفت که اسلام براى حفظ امنیت جامعه اسلامى و یا به عبارت دیگر، براى حفظ ارزش هاى خود، با بیگانگان در ستیز دائمى نیست. اسلام، دروازه هاى جامعه اسلامى را بر روى دیگران نمى بندد، سیاست انزواطلبى را در پیش نمى گیرد تا امنیت جامعه اسلامى اش حفظ شود؛ بلکه دستور مى دهد که اصل اولیه در روابط و در تإمین روابط جهانى، بر صفا و صمیمیت و محبت و لطف قرار گیرد، مگر این که دلایلى باعث شود که این اصل، مقید شده و یا تخصیص بخورد.

این پژوهشگر حوزه مطالعات سیاسی در ادامه ابراز داشت: یکى از مواردى که این اصل تخصیص مى خورد، مسإله به خطر افتادن امنیت کشور اسلامى مى باشد. بنابراین، اصل اولیه این است که مسلمانان هوشیارى سیاسى شان را از دست ندهند، نه این که از اول اسلحه بردارند و با دیگران بجنگند، قرآن کریم در این باره چنین مى فرماید: (یا ایها الذین امنوا خذوا حذرکم فانفروا ثبات اوانفروا جمیعا).

وی اضافه کرد: بر این اساس مى توان این بحث را مطرح کرد که اسلام براى حفظ امنیت داخلى خود، استراتژىها و تاکتیک هاى خاصى را مد نظر دارد. از دیدگاه اسلام، تا کشورى و یا قدرتى، تهدیدى علیه منافع مسلمین و مصالح و عزت مسلمانان ایجاد نکرده، سیاست کشور اسلامى باید تدبیر و شناسایى تحرکات کلى باشد و البته در برابر دشمن نیز باید هشیار و مسلح بود.

دکتر عیسی نیا متذکر شد: به عبارت دیگر، سیاست خذوا حذرکم داشته باشید؛ ولى اگر در مرحله اى دشمن، امنیت شما را نه بالقوه، که بالفعل تهدید نموده و به ثغور مسلمین وارد شد، در این صورت، دیگر سیاست خذوا حذرکم پسندیده نیست؛ بلکه باید به استراتژى (و اعدوا لهم ما استطعم من قوه و من رباط الخیل و ترهبون به عدوا الله) عمل نمود.

عضو هیات علمی پژوهشگاه در پایان اظهار داشت: خلاصه این که، اسلام در اصل روابط، خدشه اى وارد نمى کند؛ ولى مى گوید این روابط نباید به گونه اى باشد که دشمنان در کارهاى کلیدى شما دخالت نموده و باعث نابودى شما شوند. قرآن در این باره مى فرماید: (لم یتخذوا من دون الله و لارسوله و لاالمومنین ولیجه)؛ غیر مومنین را ولى و دخیل قرار ندهید که اینها در کارهاى شما ولوج و راه پیدا کنند. و نیز در سوره آل عمران مى فرماید:(یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا بطانه من دونکم) آنها را بطانه قرار ندهید؛ یعنى آن ها را رازدار خود محسوب نکنید؛ چرا که اینها در ایجاد فساد و بى نظمى و خبال و کوتاهى نمى کنند و از مشقات و آسیب شما لذت مى برند و از این که شما در تنگناى اقتصادى و فشار مسائل مالى قرار بگیرید خوشحال مى شوند.

منبع: ایسکا