مناسبت­ها
جستجو
اعضا

خبر

طرحی از آینده انقلاب اسلامی بر مبنای فلسفه تاریخ الهی و روش های متناسب

طرحی از آینده انقلاب اسلامی کرسی ترویجی « طرحی از آینده انقلاب اسلامی بر مبنای فلسفه تاریخ الهی و روش های متناسب » با ارائه حجت الاسلام دکتر ابوذر مظاهری روز شنبه 20 آذر 1395 در سالن اجتماعات انجمن های علمی حوزه برگزار گردید. حجت الاسلام و المسلمین دکتر غلامرضا بهروزی لک و حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد رهدار بعنوان ناقدین و جناب آقای دکتر علیرضا زهیری به عنوان مدیر کرسی به بحث و بررسی و نقد مطالب مطرح شده پرداختند. این کرسی ترویجی با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه ، مدیریت امور پژوهشی مؤسسه امام خمینی(ره) و دبیرخانه هیأت حمایت از کرسی‏‌های نظریه پردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حضور دانش پژوهان، اساتید و محققان برگزار ‏گردید. در این نشست ابتدا جناب آقای مظاهری به ارائۀ بحث خود پرداخت. وی اشاره کرد که بحث آینده پژوهی انقلاب اسلامی، سابقه¬ای کم دارد و تنها برخی از کتب و مقالات به این بحث پرداخته¬اند. اصل بحث آینده پژوهی از فرهنگ غربی برخاسته است و لذا نیاز به پیرایش و اصلاح و انتخاب دارد. آینده پژوهی، به تحلیل عوامل تغییر و ثبات رویدادها و تعمیم آنها به آینده می¬پردازد. وی سپس بیان کرد که انقلاب اسلامی حقیقتی فراتر از جمهوری اسلامی دارد. سه نوع انقلاب وجود دارد، انقلابها و جنبشهای اجتماعی، نهضت ایدیولوژیک و نهضت الهی و انقلاب اسلامی، نهضتی الهی است. آن گاه وی به مبانی قریب و بعید بحث پرداخت. در مبانی بعید مباحثی چون مبانی خدا شناختی، انسان شناختی و معرفت شناختی بحث می¬شود که در جای خود اثبات شده است. اما مبانی قریب را باید در فلسفۀ تاریخ یافت که به هدف، محرک و سیر و تحول تاریخ می¬پردازد.
دکتر مظاهری سپس به روشهای آینده پژوهی پرداخت، یکی از روشها، روش شناسایی عوامل محرک است که به عوامل پیش کشنده یا افق شناسی و عوامل پیش برنده یا ظرفیت شناسی می پردازد، و دوم. عوامل روندشناسی است که شامل روند عام و خاص می¬شود. وی سپس آیندۀ انقلاب اسلامی را در سه حالت تصور کرد، آینده مطلوب، آینده ممکن و آینده محتمل. آیندۀ ممکن را می¬توان در مواردی چون فروپاشی از درون و اضمحلال؛ مهار و کنترل از سوی قدرتهای جهانی و توسعه و تکامل و حرکت به سوی مطلوب ردیابی کرد. وی آیندۀ انقلاب اسلامی را با توجه به پنج مرحله¬ای که مقام معظم رهبری بیان کرده، در پنج مرحلۀ انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی تحلیل کرد.
پس از ایشان، ناقد اول، جناب حجت الاسلام دکتر بهروزی لک مطالبی را بیان کرد. وی در آغاز گفت که سئوال اصلی نویسنده کاملا معلوم نیست. بعد بحثی که مطرح میشود آن است که چگونه می¬توان آینده پژوهی کرد. باید آینده پژوهی را بر طبق اسلوب، انجام داد. وی با بیان این که ارائه دهنده این مساله را به درستی رعایت نکرده است، به این بحث پرداخت که در آیندۀ انقلاب اسلامی، این بحث طرح می شود که انقلاب به کجا میرود. آیندۀ پژوهی گاه کشفی است که به تحلیل تاثیر روندها می پردازد و گاه تجویزی است که می-گوید روند چگونه باید باشد. اما پردازش به هر دو روش در یک اثر سخت است. ضمن آن که در مباحث آینده پژوهی امروزه سطح مباحث دارای سه سطح کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت است. حجت الاسلام بهروزی لک سپس این بحث را طرح کرد که آینده پژوهی روی آینده¬های محتمل تاکید می کند که با لحاظ شرایط و مقدمات همراه است. اما آیندۀ ممکن در مباحث امروزین آینده پژوهی جایگاهی ندارد. اما در بحث آینده پژوهی مطلوب، دیگر نمیشود فقط از تحلیل روندها بهره گرفت، بلکه باید از روش چشم انداز استفاده کرد. روند را به حوادت مرتبط با هم می¬گویند. ایشان در نقد خود که بیشتر جنبۀ روش شناختی داشت، تاکید کرد که باید از روشهای علمی آینده پژوهی به دقت بهره گرفت.
پس از ایشان، ناقد دوم، حجت الاسلام دکتر رهدار مباحثی را در مطرح کرد. وی اشاره کرد که در سطح مبانی فلسفۀ تاریخ، باید مفهوم تاریخ بیان می¬شد، زیرا که تاریخ شانی از شوون انسانی است، هر چند در پس آن و همۀ حوادث هستی، اراده الهی حاکم است. این در حالی است که در نگرش ارائه شده، انسان و نقش او گم است. وی سپس بیان کرد که وجود باطل به تبع حق، تحلیل می¬شود و باطل همانند کف آب، ناشی از تموج حق است. وی تاکید کرد که شایسته بود، دیدگاه رقیب کنار گذاشته می¬شد و به دقت و شفافیت، مباحث و مبانی فلسفه تاریخ بیان می¬گردید. وی سپس بیان کرد که در بحث از آیندۀ انقلاب اسلامی و تحلیل آن، نیاز به زمان و مکان است و لذا نمی¬توان آن را از جمهوری اسلامی جدا کرد. در پایان، حجت الاسلام مظاهری به برخی از نقدها و پرسشها پاسخ گفت.